Bài giảng Lịch sử Lớp 7 - Tiết 50 đến 54 - Bài 25: Phong trào Tây Sơn
![Bài giảng Lịch sử Lớp 7 - Tiết 50 đến 54 - Bài 25: Phong trào Tây Sơn Bài giảng Lịch sử Lớp 7 - Tiết 50 đến 54 - Bài 25: Phong trào Tây Sơn](https://s1.lop7.vn/ntn79oj2xj4u8fm5/thumb/2023/07/04/bai-giang-lich-su-lop-7-tiet-50-den-54-bai-25-phong-trao-tay_DSwInZtTGA.jpg)
? Tại sao khi lật đổ chính quyền họ Trịnh ở Bắc Hà, Nguyễn Huệ không lên ngôi vua mà đến thời điểm này mới lên ngôi?
? Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế có ý nghĩa gì?
? Việc vua Quang Trung mở cuộc duyệt binh lớn ở Nghệ An và làm lễ tuyên thệ ở Thanh Hóa có ý nghĩa gì?
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Lịch sử Lớp 7 - Tiết 50 đến 54 - Bài 25: Phong trào Tây Sơn", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
TIẾT 50; 51; 52; 53; 54- Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN TIẾT 50-Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN Những nội dung chính: - Mục I.1. Xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII và Mục I.2. Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ. Tích hợp 2 mục thành 1 mục: I. Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ. (Tập trung nêu bật nguyên nhân và sự bùng nổ cuộc khởi nghĩa) - Mục II. Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn và đánh tan quân xâm lược Xiêm, mục III. Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh, mục IV. Tây Sơn đánh tan quân Thanh: Hướng dẫn học sinh lập bảng thống kê các chiến thắng lớn theo tiến trình (thời gian, các thắng lợi tiêu biểu, kết quả) - Nêu được nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn. I. Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ * Nguyên nhân: - Từ giữa TK XVIII, chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu dần. Việc mua quan bán tước phổ biến. + Ở triều đình, Trương Phúc Loan nắm hết quyền hành, tự xưng “quốc phó” khét tiếng tham nhũng. + Ở địa phương, quan lại, cường hào kết thành bè cánh, đàn áp, bóc lột nhân dân thậm tệ, đua nhau ăn chơi xa xỉ. Bài 25 : PHONG TRÀO TÂY SƠN ? Từ giữa TK XVIII, chính quyền phong kiến Đàng Trong như thế nào? ? Nêu những biểu hiện chứng tỏ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong đi vào con đường suy yếu và mục nát? I. Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ. * Nguyên nhân : - Từ giữa TK XVIII, chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu dần. Việc mua quan bán tước phổ biến. + Ở triều đình, Trương Phúc Loan nắm hết quyền hành, tự xưng “quốc phó” khét tiếng tham nhũng.+ Ở địa phương, quan lại, cường hào kết thành bè cánh, đàn áp, bóc lột nhân dân thậm tệ, đua nhau ăn chơi xa xỉ . - Nông dân bị lấn chiếm ruộng đất, phải chịu nhiều thứ thuế . Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ, nỗi bất bình đối với chính quyền họ Nguyễn ngày càng cao. Mâu thuẫn xã hội gay gắt, nhiều cuộc k hởi nghĩa nổ ra, tiêu biểu là k/n Tây Sơn. ? Sự mục nát của chính quyền họ Nguyễn dẫn đến hậu quả gì đối với nông dân và các tầng lớp khác Nhà Bác học Lê Quý Đôn nhận xét: “Từ quan to đến quan nhỏ, nhà cửa chạm trổ, lấy sự phú quý phong lưu để khoe khoang lẫn nhau Họ coi vàng bạc như cát, lúa gạo như bùn, hoang phí vô cùng”. Trương Phúc Loan “thu lợi 5 cửa nguồn, nhận của đút lót, vàng bạc, châu báu, gấm vóc chứa đầy nhà. Ruộng vườn, tôi tớ, trâu ngựa không biết bao nhiêu kể” Lời nhận xét của Lê Quý Đôn nói lên vấn đề gì ? I. Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ. * Nguyên nhân: ? Trước cuộc sống khổ cực đó, nhân dân đã làm gì? ? Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn diễn ra như thế nào? * Diễn biến: Phiếu học tập Em hãy điền vào các ô còn lại trong bảng sau: Trình bày hiểu biết của mình về buổi ban đầu cuộc khởi nghĩa Tây Sơn ? Nội dung Sự kiện Lãnh đạo Căn cứ Lực lượng Khẩu hiệu Phiếu học tập: Nội dung Sự kiện Lãnh đạo Căn cứ Lực lượng Khẩu hiệu Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ Tổ tiên anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ vốn quê ở Nghệ An, bị chúa Nguyễn bắt đưa vào Đàng Trong khai khẩn đất hoang. Ba anh em sinh ra và lớn lên ở ấp Kiên Thành, phủ Quy Nhơn, nay thuộc Tây Sơn- Bình Định. Thuở nhỏ ba anh em theo học ông giáo Hiến, một nho sĩ bất mãn với chế độ thối nát đương thời. Nguyễn Nhạc (? - 1793) Nguyễn Huệ (1753 - 1792) Nguyễn Lữ (? - 1787) Tỉnh Gia Lai S. Côn S. Côn Tỉnh Bình Định Căn cứ nghĩa quân Tây Sơn Tây Sơn thượng đạo Tây Sơn hạ đạo Hình.56 -Lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn Phiếu học tập: Nội dung Sự kiện Lãnh đạo Căn cứ Lực lượng Khẩu hiệu Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ Tây Sơn thượng đạo ( An Khê), Tây Sơn hạ đạo (Kiên Mĩ) Phiếu học tập: Nội dung Sự kiện Lãnh đạo Căn cứ Lực lượng Khẩu hiệu Mùa xuân năm 1771, Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ dựng cò khởi nghĩa. Tây Sơn thượng đạo( An Khê), Tây Sơn hạ đạo (Kiên Mĩ) Nông dân nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số Lấy của nhà giàu cho cho người nghèo II. Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn và đánh tan quân xâm lược Xiêm. TIẾT 51-Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN (Tiếp theo) ? Trình bày sự phát triển của nghĩa quân Tây Sơn sau khi chuyển địa bàn hoạt động? 9/1773 Nguyễn Nhạc ngồi vào cũi, giả bị nhân dân bắt đem nộp cho quan tỉnh Tây Sơn Lược đồ khởi nghĩa Tây Sơn THĂNG LONG GIA ĐỊNH PHÚ XUÂN QUẢNG NAM BÌNH THUẬN Nơi kiểm soát của nghĩa quân Tây Sơn QUY NHƠN PHÚ XUÂN THĂNG LONG GIA ĐỊNH QUẢNG NAM BÌNH THUẬN Tây Sơn Hướng tiến công của quân Trịnh Hướng tiến công của quân Nguyễn Nơi kiểm soát của nghĩa quân Tây Sơn Lược đồ khởi nghĩa Tây Sơn Quân Trịnh Quân Nguyễn Chính quyền họ Nguyễn bị lật đổ như thế nào ? 1776-1783 CHÂN LẠP XIÊM Phú Yên GIA ĐỊNH Thời gian Các thắng lợi tiêu biểu Kết quả 9/ 1773 Quân Tây Sơn chiếm được phủ Quy Nhơn Giữa năm 1774 Nghĩa quân đã kiểm soát một vùng rộng lớn từ Quảng Nam đến Bình Thuận Từ 1776 đến 1783 Nghĩa quân Tây Sơn 4 lần đánh vào Gia Định Năm 1777 Tây Sơn bắt giết được chúa Nguyễn, Nguyễn Ánh chạy thoát. Chính quyền họ Nguyễn bị lật đổ. L ược đồ quân Xiêm xâm lược nước ta XOÀI MÚT RẠCH GẦM MÓ THO BÌNH ĐỨC Cuø lao Thôùi Sôn Thôùi Thaïch Coàn Baø Kieàu Boán Thoân CHỢ GIỮA SÔNG TIỀN Quân Tây Sơn mai phục Quân Xiêm tấn công Quân Tây Sơn tấn công Đại bản doanh của Tây Sơn Quân Tây Sơn nhử địch vào trận địa Lược đồ chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút (năm 1785) Thời gian Các thắng lợi tiêu biểu Kết quả 9/ 1773 Quân Tây Sơn chiếm được phủ Quy Nhơn Giữa năm 1774 Nghĩa quân đã kiểm soát một vùng rộng lớn từ Quảng Nam đến Bình Thuận Từ 1776 đến 1783 Nghĩa quân Tây Sơn 4 lần đánh vào Gia Định Năm 1777 Tây Sơn bắt giết được chúa Nguyễn, Nguyễn Ánh chạy thoát. Chính quyền họ Nguyễn bị lật đổ. Cuối T7/ 1784 5 vạn quân Xiêm gồm thủy, bộ kéo vào đánh chiếm miền Tây Gia Định (các tỉnh miền Tây Nam Bộ). Tháng 1/1785 Nguyễn Huệ tiến quân vào Gia Định, đóng quân ở Mĩ Tho, chọn khúc sông Tiền từ Rạch Gầm đến Xoài Mút (Châu Thành – Tiền Giang) làm trận địa quyết chiến. 19/01/ 1785 Ng.Huệ dùng mưu nhử địch vào trận địa mai phục. Quân Xiêm bị tiêu diệt gần hết, chỉ còn vài nghìn tên sống sót theo đường bộ chạy về nước. Nguyễn Ánh thoát chết, sang Xiêm lưu vong . Trận Rạch Gầm - Xoài Mút thắng lợi. Đ ập tan âm mưu xâm lược của nhà Xiêm, đưa phong trào Tây Sơn trở thành phong trào quật khởi của cả dân tộc. TIẾT 52-Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN (Tiếp theo) III. Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh . 1785 Chú giải Ranh giới giữa Đàng Trong -Đàng ngoài Quân thủy Quân bộ Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược 6/1786 Chú giải Ranh giới giữa Đàng trong - Đàng ngoài Quân thủy Quân bộ 7/1786 Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược Thời gian Các thắng lợi tiêu biểu Kết quả 6/1786 Nghĩa quân Tây Sơn hạ thành Phú Xuân, rồi tiến ra Nam sông Gianh. Giải phóng toàn bộ đất Đàng Trong. 7 / 1786 Nguyễn Huệ đánh vào Thăng Long, chúa Trịnh bị dân bắt đem nộp cho Tây Sơn. Chính quyền họ Trịnh bị sụp đổ. Giữa năm 1788 Nguyễn Huệ ra Bắc diệt Nhậm. Bè lũ Lê Chiêu Thống trốn sang Kinh Bắc. Từ cuối năm 1786 đến giữa 1788 Tây Sơn ba lần tiến quân ra Bắc, lật đổ chính quyền phong kiến Lê-Trịnh . PHONG TRÀO TÂY SƠN Lật đổ chính quyền họ Nguyễn Tháng 9/1773 , nghĩa quân Tây Sơn hạ t hành Quy Nhơn Năm 1777 giết được chúa Nguyễn Giữa năm 1774 , Tây Sơn mở rộng vùng kiểm soát Đánh tan quân Xiêm 1/1785 , chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút, đánh tan quân Xiêm Lật đổ chính quyền họ Trịnh nhà Lê 7/1886, Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh. Từ cuối năm 1886 đến giữa 1888, Tây Sơn ba lần ra Bắc, chính quyền nhà Lê sụp đổ. IV. Tây Sơn đánh tan quân Thanh. 1. Quân Thanh xâm lược nước ta ? Sau khi Nguyễn Huệ thu phục được Bắc Hà, vua Lê Chiêu Thống có hành động gì ? Em suy nghĩ về hành động này của Lê Chiêu Thống? ? Tại sao nhà Thanh lại chớp cơ hội này để XL nước ta? Chúng thực hiện âm mưu XL ntn? TIẾT 53 - Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN (Tiếp theo) - Lê Chiêu Thống sai người sang cầu cứu nhà Thanh. - Cuối năm 1788, nhà Thanh cử Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn quân, chia thành 4 đạo tiến vào nước ta - Lê Chiêu Thống sai người sang cầu cứu nhà Thanh. - Cuối năm 1788, nhà Thanh cử Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn quân, chia thành 4 đạo tiến vào nước ta. - Trước thế mạnh của giặc, Ngô Văn Sở và Ngô Thì Nhậm cho quân rút khỏi Thăng Long về xây dựng phòng tuyến ở Tam Điệp – Biện Sơn và cho người về Phú Xuân cấp báo với Nguyễn Huệ. ? Trước thế giặc mạnh, nghĩa quân Tây Sơn đã đối phó ntn? ? Tại sao ta phải rút khỏi Thăng Long? Nhận xét về KH này? KH này có phù hợp không?Tại sao? ? Sau khi chiếm được Thăng Long, thái độ của quân Thanh và bè lũ Lê Chiêu Thống như thế nào? - Tại Thăng Long, quân Thanh ra sức cướp bóc, đốt nhà, cướp của, giết người rất tàn bạo. Lê Chiêu Thống trả thù, báo oán rất tàn ngược, khiến cho lòng căm thù của nhân dân ta lên đến cao độ. 1. Quân Thanh xâm lược nước ta 2. Quang Trung đại phá quân Thanh (1789) ? Nhận được tin cấp báo quân Thanh xâm lược nước ta, Nguyễn Huệ đã làm gì? Thời gian Sự kiện 12/1788 Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung, lập tức tiến quân ra Bắc. ? Tại sao khi lật đổ chính quyền họ Trịnh ở Bắc Hà, Nguyễn Huệ không lên ngôi vua mà đến thời điểm này mới lên ngôi? ? Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế có ý nghĩa gì? ? Việc vua Quang Trung mở cuộc duyệt binh lớn ở Nghệ An và làm lễ tuyên thệ ở Thanh Hóa có ý nghĩa gì? ? Quang Trung đã chuẩn bị ntn cho cuộc đại phá quân Thanh? ? Tại sao Quang Trung quyết định tiêu diệt quân Thanh trong dịp Tết Kỉ Dậu? Quang Trung đại phá quân Thanh - Đạo quân chủ lực tiến thắng hướng Thăng Long. - Đạo quân thứ 2 và thứ 3 đánh và Tây Nam Thăng Long. - Đạo quân thứ tư tiến ra Hải Dương. - Đạo quân thứ 5 tiến lên Lạng Sơn chặn đường rút lui của địch. Quang Trung Quân Tây Sơn tập kết Quân Tây Sơn tiến công Quân Tây Sơn chiếm đóng. Đại bản doanh giặc Đồn địch bị tiêu diệt Quân Thanh rút chạy Chiến thắng Ngọc Hồi- Đống Đa Đô Đốc Bảo Đô Đốc Long Thời gian Sự kiện Đêm 30 tết (12/1788) Quân ta vượt sông Gián Khẩu (sông Đáy), tiêu diệt toàn bộ quân địch ở đồn tiền tiêu. Đêm mồng 3 tết (1789 ) Quân ta chiếm đồn Hà Hồi (Thường Tín, HN). Mờ sáng mồng 5 tết (1789 ) Quân ta đánh đồn Ngọc Hồi (Thanh Trì, HN), quân Thanh chống cự không nổi, bỏ chạy toán loạn. Đạo quân của đô đốc Long đánh đồn Đống Đa, tướng giặc là Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử. Trưa mồng 5 tết (1/1789) Quang Trung cùng đoàn quân chiến thắng kéo vào Thăng Long. → Cuộc kháng chiến chống quân Thanh thắng lợi. “Ba quân đội ngũ chỉnh tề tiếnTrăm họ chật đường vui tiếp nghênh.Mây quang mưa tạnh, mặt trời hiện.Đầy thành già trẻ mặt như hoaChen vai thích cánh cùng nhau nói:Cố đô trở lại núi sông ta” V. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn: a, Nguyên nhân thắng lợi: - Ý chí đấu tranh chống áp bức bóc lột và tinh thần yêu nước cao cả của nhân dân ta. - Sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Quang Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân b, Ý nghĩa lịch sử: - Lật đổ các chính quyền phong kiến thối nát Nguyễn, Trịnh, Lê, xóa bỏ ranh giới chia cắt đất nước, đặt nền tảng thống nhất quốc gia. - Đánh tan các cuộc xâm lược của Xiêm, Thanh, bảo vệ nền độc lập và lãnh thổ của tổ quốc. TIẾT 54 - Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN (Tiếp theo) Trận thủy chiến Rạch Gầm – X oài Mút đã gợi cho em những thắng lợi nào của quân dân ta trong lịch sử chống ngoại xâm trước đó? Stt Lãnh đạo kháng chiến Quân giặc Năm Trên sông 1 2 3 4 Ngô Quyền Lê Hoàn Lý Thường Kiệt Trần Hưng Đạo Nam Hán Tống Tống Nguyên 938 981 1077 1288 Bạch Đằng Bạch Đằng Như Nguyệt Bạch Đằng GIẢI Ô CHỮ 1 Quân Tây Sơn đánh tan quân xâm lược Xiêm trên dòng sông này? S Ô N G T I Ề N Q U Y N H Ơ N 2 Tháng 9-1773, nghĩa quân Tây Sơn đã chiếm được phủ thành này? 4 Ai là người đã chỉ huy quân Tây Sơn đánh quân Xiêm? N G U Y Ễ N H U Ệ 5 N G U Y Ễ N N H Ạ C Trong tình thế bất lợi, ai là người đã đưa ra đề nghị giảng hòa? 6 M Ỹ T H O Sau khi tiến quân vào Gia Định, Nguyễn Huệ đã đóng đại bản doanh tại đâu? 3 P H Ú X U Â N 3 Chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong đóng tại nơi này? 7 T H Ớ I S Ơ N Đây là một trong những cù lao lớn nhất tại Rạch Gầm – Xoài Mút? 8 9 X I Ê M Nguyễn Ánh đã cầu cứu vua nước nào để đánh quân Tây Sơn? N G U Y Ễ N Á N H Ai là người cầu cứu vua Xiêm đưa quân xâm lược nước ta? T H Ủ Y C H I Ế N ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẬN RẠCH GẦM – XOÀI MÚT BÀI TẬP CỦNG CỐ Câu 1: Trong triều đình ở Đàng trong, người nào dưới đây nắm hết quyền hành, tự xưng là “Quốc phó”, khét tiếng tham nhũng ? Trương Văn Hạnh B . Trương Phúc Loan C. Trương Phúc Thuần D . Trương Phúc Tần . Câu 2: Vì sao nhân dân gọi nghĩa quân Tây Sơn là “ những kẻ nhân đức’’? A . “Lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo’’, xoá nợ cho nhân dân và bỏ nhiều thứ thuế . B. Lấy ruộng đất của địa chủ chia cho nông dân C. Xoá nợ cho nông dân, mở lại chợ cho thương nhân. D. Lấy ruộng đất công chia cho nông dân, xoá thuế cho dân. Câu 3: Căn cứ Tây Sơn Thượng Đạo của nghĩa quân Tây Sơn trước đây nay thuộc vùng nào ? A. Tây Sơn - Bình Định B. An Khê - Gia Lai C. An Lão - Bình Định D. Đèo Măng Giang - Gia Lai Câu 4: Khi lực lượng mạnh, nghĩa quân đánh xuống Tây Sơn hạ đạo, rồi lập căn cứ ở đâu ? A . Kiên Mĩ (Tây Sơn - Bình Định ) B . Truông Mây (Bình Định ) C . An Khê (Gia Lai ) HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ 1. Học thuộc các kiến thức chính trong bài hôm nay : - Tình hình xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII - Khởi nghĩa Tây Sơn 2. Làm đầy đủ bài tập trong Tập bản đồ Lịch sử 3. Đọc trước phần II bài 25 Phong trào Tây Sơn Lựa chọn câu hỏi: Đáp án: TRÒ CHƠI Ô CHỮ C âu 1 C âu 2 C âu 3 Câu 1: Ph ủ thành mà nghĩa quân Tây Sơn h ạ năm 1773? Câu 2: Tên c ủ a m ộ t con sông đã di ễ n ra tr ậ n th ủ y chi ế n lịch s ử? Câu 3 : Ai là ng ườ i chỉ huy tr ậ n R ạ ch G ầ m – Xoài Mút? Câu 4: T ừ năm 1776 đ ế n 1783, nghĩa quân Tây Sơn m ấ y l ầ n ti ế n quân vào Gia Đ ị nh? C âu 4 C âu 5 C âu 6 Câu 5 : Ai là ngư ờ i đ ứ ng đ ầ u ngh ĩ a quân Tây sơn ở giai đo ạ n đ ầ u c ủ a cu ộ c kh ở i ngh ĩ a? Câu 6: Ai là ngư ờ i t ạ o đi ề u ki ệ n, cơ h ộ i cho quân Xiêm xâm lư ợ c nư ớ c ta ? Q U Y N H Ơ N B Ố N L N Ầ 1 S Ô N G T I Ề N 2 G N U Y Ễ N H U Ệ 3 4 5 G N U Y Ễ N N H Ạ C 6 G N U Y Ễ N Á N H Hướng dẫn học ở nhà 1. Lập niên biểu thống kê diễn biến chính của Phong trào Tây Sơn ? 2. Chuẩn bị bài : Chế độ phong kiến nhà Nguyễn
Tài liệu đính kèm:
bai_giang_lich_su_lop_7_tiet_50_den_54_bai_25_phong_trao_tay.pptx